FENG — Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki — co nowego w 2026
Rok 2026 stanowi kluczowy moment w harmonogramie wdrażania środków z perspektywy finansowej 2021–2027. Program Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) wchodzi w fazę wysokiej intensywności, oferując polskim przedsiębiorcom bezprecedensowe możliwości finansowania projektów badawczo-rozwojowych, innowacji oraz transformacji cyfrowej i ekologicznej. W obliczu rosnącej konkurencji globalnej i konieczności optymalizacji procesów produkcyjnych, sięgnięcie po dotacje staje się nie tyle szansą, co strategiczną koniecznością dla firm planujących długofalowy rozwój.
Głównym celem programu FENG w 2026 roku pozostaje zwiększenie potencjału w zakresie badań i innowacji oraz wykorzystywanie zaawansowanych technologii. Wsparcie kierowane jest zarówno do sektora MŚP, jak i dużych przedsiębiorstw, a kluczowymi instytucjami odpowiedzialnymi za dystrybucję środków są Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR).
Program SMART 2026 — kompleksowe wsparcie na innowacje i B+R
Najważniejszym instrumentem w ramach FENG pozostaje Ścieżka SMART. Jest to program o unikalnej, modułowej strukturze, która pozwala przedsiębiorstwom na precyzyjne dopasowanie dofinansowania do ich aktualnych potrzeb. W 2026 roku nabory w ramach SMART będą koncentrować się na projektach o wysokim poziomie innowacyjności, co najmniej w skali kraju.
Struktura Ścieżki SMART obejmuje dwa moduły obligatoryjne (dla dużych firm B+R, dla MŚP jeden z dwóch: B+R lub Wdrożenie innowacji) oraz szereg modułów fakultatywnych:
- Moduł B+R — finansowanie prowadzenia badań przemysłowych i prac rozwojowych.
- Moduł Wdrożenie innowacji — dofinansowanie zakupu maszyn, linii produkcyjnych lub wartości niematerialnych i prawnych niezbędnych do wdrożenia wyników prac B+R.
- Moduł Cyfryzacja — inwestycje w rozwiązania IT, automatyzację i robotyzację.
- Moduł Zazielenienie — transformacja w stronę gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) i efektywności energetycznej.
- Moduł Internacjonalizacja — promocja produktów na rynkach zagranicznych.
Harmonogram naborów SMART 2026
Zgodnie z planami, nabory wniosków w 2026 roku będą realizowane w kilku rundach, co pozwala na lepsze przygotowanie dokumentacji technicznej i finansowej. Poniższa tabela przedstawia orientacyjny podział naborów:
| Instytucja | Beneficjent | Przewidywany termin naboru | Obszar wsparcia |
|---|---|---|---|
| PARP | MŚP (mikro, małe, średnie) | I kwartał i III kwartał 2026 | Innowacje produktowe i procesowe |
| NCBR | Duże przedsiębiorstwa oraz konsorcja | II kwartał 2026 | Przełomowe technologie, projekty B+R |
Specjalistyczne mechanizmy wsparcia: Produkty podwójnego zastosowania i Cleantech
FENG w 2026 roku kładzie szczególny nacisk na bezpieczeństwo oraz technologie przyjazne środowisku. Wprowadzane są dedykowane działania dla sektorów strategicznych.
FENG 2.33 — Kredyt na produkty podwójnego zastosowania
Działanie 2.33 to instrument zwrotny z możliwością częściowego umorzenia, przeznaczony na wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania (dual-use). Są to rozwiązania, które mogą być wykorzystywane zarówno w celach cywilnych, jak i obronnych. Wsparcie to jest odpowiedzią na aktualną sytuację geopolityczną i ma na celu wzmocnienie bazy przemysłowej w obszarze nowoczesnych technologii obronnych.
FENG STEP: Nabór dla sektora czystych technologii (CLEANTECH)
Dla firm działających w branży ekologicznej, kluczowy jest instrument STEP (Sprawdzimy Twój Ekspercki Pomysł). W 2026 roku szczególny nacisk zostanie położony na sektor CLEANTECH. Przedsiębiorcy mogą liczyć na wsparcie doradcze w zakresie weryfikacji pomysłu biznesowego przed złożeniem pełnego wniosku o dotację. Program ten pomaga ocenić potencjał innowacyjny rozwiązań związanych z OZE, technologiami wodorowymi czy redukcją emisji CO2.
Jak przygotować się do naboru w 2026 roku? Krok po kroku
Proces aplikacyjny w programie FENG jest wymagający i wymaga rzetelnego przygotowania. Zaleca się rozpoczęcie prac co najmniej 3-6 miesięcy przed planowanym terminem naboru.
- Analiza potrzeb i wybór modułów: Zidentyfikuj, czy Twoim priorytetem jest opracowanie nowej technologii (B+R), czy jej wdrożenie na rynek. W przypadku Ścieżki SMART wybierz moduły dodatkowe, które wzmocnią projekt.
- Weryfikacja innowacyjności: Upewnij się, że Twój produkt lub proces posiada cechy innowacji co najmniej na poziomie krajowym. Warto skorzystać z narzędzia FENG STEP dla sektora Cleantech.
- Opracowanie studium wykonalnościStudium wykonalności (ang. feasibility study) to szczegółowa analiza wykonalności projektu, kompleksowa analiza oceniająca zasadność, ryzyka i szanse realizacji projektu inwestycyjnego lub przedsięwzięcia gospodarczo‑technicznego, którą wykonujemy na wstępnym etapie planowania, przed podjęciem decyzji o jego realizacji.: Przygotuj szczegółowy opis techniczny i harmonogram rzeczowo-finansowy. Pamiętaj o uwzględnieniu kryteriów horyzontalnych (np. wpływ na środowisko).
- Analiza finansowa: Zabezpiecz wkład własny. W przypadku działania 2.33 sprawdź zdolność kredytową w bankach współpracujących.
- Złożenie wniosku: Aplikacja odbywa się wyłącznie drogą elektroniczną przez systemy PARP lub NCBR w określonym w harmonogramie terminie.
Podsumowanie — dlaczego warto aplikować w 2026 roku?
Program FENG to obecnie najpotężniejsze narzędzie wspierające innowacyjność w Polsce. Rok 2026 to czas stabilizacji zasad konkursowych, co ułatwia przygotowanie wysokiej jakości wniosków. Dzięki modułowości Ścieżki SMART oraz specjalistycznym liniom wsparcia, takim jak kredyt na produkty podwójnego zastosowania czy wsparcie dla Cleantechu, firmy mają szansę na sfinansowanie nawet 80% kosztów kwalifikowalnych projektów innowacyjnych.
Rekomendacja: Nie czekaj na ostatnią chwilę. Już teraz rozpocznij rozmowy z partnerami technologicznymi i jednostkami naukowymi, aby Twój projekt w 2026 roku był gotowy do walki o dofinansowanie.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Kto może ubiegać się o dotacje w ramach Ścieżki SMART w 2026 roku?
O dotacje mogą ubiegać się mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (za pośrednictwem PARP) oraz duże firmy (za pośrednictwem NCBR). Możliwe jest również aplikowanie w ramach konsorcjów przedsiębiorstw oraz konsorcjów przedsiębiorstw z organizacjami badawczymi.
Czym są produkty podwójnego zastosowania w działaniu FENG 2.33?
Produkty podwójnego zastosowania to technologie, oprogramowanie lub urządzenia, które obok standardowych zastosowań cywilnych, mogą zostać wykorzystane w sektorze zbrojeniowym lub obronnym.
Czy w 2026 roku można otrzymać wsparcie na sam eksport produktów?
Tak, jest to możliwe w ramach Modułu Internacjonalizacja w Ścieżce SMART, jednak moduł ten musi być powiązany z projektem innowacyjnym (modułem B+R lub Wdrożenie innowacji).
Jaki jest minimalny poziom innowacyjności wymagany w FENG?
Wymagany jest poziom innowacyjności co najmniej w skali kraju. Oznacza to, że wdrażane rozwiązanie musi być nowością na polskim rynku, a nie tylko w skali konkretnego przedsiębiorstwa.
Na co można przeznaczyć środki z modułu Zazielenienie?
Środki można przeznaczyć m.in. na inwestycje w energooszczędne maszyny, instalacje OZE na potrzeby własne, systemy odzysku ciepła oraz technologie ograniczające zużycie surowców i produkcję odpadów.

