DNSH - zasada "nie czyń poważnych szkód". Kompletny przewodnik
W obecnej perspektywie finansowej Unii Europejskiej na lata 2021-2027, zasada DNSH (Do No Significant Harm), czyli „nie czyń znaczącej szkody”, stała się jednym z fundamentalnych i najbardziej rygorystycznych wymogów stawianych wnioskodawcom. Nie jest to już tylko element opcjonalnej polityki proekologicznej, lecz bezwzględny warunek uzyskania dofinansowania, który dotyczy zarówno funduszy strukturalnych (np. Programu FENG, w tym Programu SMART), jak i środków z Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Czym jest zasada DNSH? Definicja i geneza
Zasada DNSH wywodzi się bezpośrednio z Europejskiego Zielonego Ładu oraz Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 (tzw. Rozporządzenie o Taksonomii). Zgodnie z jej brzmieniem, żadne działania finansowane ze środków unijnych nie mogą wspierać przedsięwzięć, które wyrządzają poważne szkody któremukolwiek z sześciu celów środowiskowych zdefiniowanych przez UE.
W praktyce oznacza to, że projekt, który np. promuje innowacyjną produkcję (cel gospodarczy), ale jednocześnie drastycznie zwiększa emisję gazów cieplarnianych lub zagraża lokalnej bioróżnorodności, nie może otrzymać wsparcia finansowego.
6 celów środowiskowych DNSH
Aby ocenić, czy dany projekt jest zgodny z zasadą DNSH, należy poddać go analizie pod kątem wpływu na sześć kluczowych obszarów. Każdy projekt musi wykazać brak negatywnego wpływu na każdy z poniższych punktów:
| Cel środowiskowy | Co oznacza "znacząca szkoda" w tym kontekście? |
|---|---|
| 1. Łagodzenie zmian klimatu | Działanie prowadzące do znacznej emisji gazów cieplarnianych. |
| 2. Adaptacja do zmian klimatu | Działanie prowadzące do zwiększenia niekorzystnego wpływu obecnego i przyszłego klimatu na samo działanie lub na ludzi, przyrodę lub aktywa. |
| 3. Zrównoważone wykorzystywanie i ochrona zasobów wodnych i morskich | Działanie szkodzące dobremu stanowi lub potencjałowi jednolitych części wód (powierzchniowych i podziemnych) oraz wód morskich. |
| 4. Gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ) | Działanie prowadzące do znacznej nieefektywności w wykorzystaniu materiałów lub bezpośredniego zwiększenia wytwarzania, spalania lub unieszkodliwiania odpadów. |
| 5. Zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola | Działanie prowadzące do znacznego zwiększenia emisji zanieczyszczeń do powietrza, wody lub ziemi. |
| 6. Ochrona i przywracanie bioróżnorodności i ekosystemów | Działanie szkodzące w znacznym stopniu kondycji ekosystemów lub stanovi ochrony siedlisk i gatunków. |
Procedura oceny DNSH - krok po kroku
Przygotowanie rzetelnego raportu DNSHRaport DNSH (od angielskiego "Do No Significant Harm" - "Nie czyń poważnych szkód") to dokument, który ma na celu ocenę, czy dany projekt, zwłaszcza ten finansowany ze środków unijnych, nie wyrządzi znaczącej szkody środowisku ani społeczeństwu. Jest to kluczowy element w procesie realizacji inwestycji, który ma zapewnić, że rozwój gospodarczy idzie w parze z ochroną środowiska i zrównoważonym rozwojem. jest procesem wieloetapowym, który wymaga nie tylko wiedzy o projekcie, ale i znajomości specyficznych wytycznych technicznych. Proces ten zazwyczaj dzieli się na dwa główne etapy:
- Etap 1: Selekcja (Screening) - Na tym etapie wnioskodawca sprawdza, czy dla każdego z sześciu celów środowiskowych istnieje ryzyko wystąpienia szkody. Jeśli projekt z założenia nie ma wpływu na dany cel (np. oprogramowanie IT a zasoby morskie), stosuje się uproszczone uzasadnienie.
- Etap 2: Szczegółowa analiza techniczna - Jeśli w kroku pierwszym zidentyfikowano potencjalny wpływ, konieczne jest przedstawienie dowodów i konkretnych parametrów technicznych potwierdzających, że szkoda nie będzie "znacząca". Wymaga to często odniesienia się do norm ISO, certyfikatów środowiskowych czy operatów wodnoprawnych.
DNSH w infrastrukturze i inwestycjach KPO
Szczególnym wyzwaniem jest DNSH dla infrastruktury. W przypadku projektów budowlanych lub modernizacyjnych, wymogi klimatyczne są znacznie bardziej rozbudowane. Beneficjenci muszą uwzględnić tzw. Climate Proofing (odporność na zmiany klimatu) oraz precyzyjne wytyczne dotyczące gospodarki odpadami budowlanymi (często wymagane jest odzyskiwanie minimum 70% odpadów innych niż niebezpieczne).
W ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO), zasada DNSH jest stosowana bezwzględnie. Każda reforma i każda inwestycja musi być z nią spójna. Dla przedsiębiorców oznacza to, że już na etapie planowania zakupu maszyn czy budowy hali, muszą oni zweryfikować klasę energetyczną urządzeń oraz wpływ inwestycji na środowisko, dokumentując to w formularzu wniosku.
Dobre praktyki i najczęstsze błędy
Z doświadczenia ekspertów wynika, że przygotowanie raportu DNSHRaport DNSH (od angielskiego "Do No Significant Harm" - "Nie czyń poważnych szkód") to dokument, który ma na celu ocenę, czy dany projekt, zwłaszcza ten finansowany ze środków unijnych, nie wyrządzi znaczącej szkody środowisku ani społeczeństwu. Jest to kluczowy element w procesie realizacji inwestycji, który ma zapewnić, że rozwój gospodarczy idzie w parze z ochroną środowiska i zrównoważonym rozwojem. jest często bagatelizowane i traktowane jako formalność. To błąd, który może skutkować odrzuceniem wniosku o dofinansowanie już na etapie oceny formalnej lub merytorycznej.
Dobre praktyki obejmują:
- Wczesna weryfikacja: Analiza zgodności z DNSH powinna odbywać się na etapie koncepcji projektu, a nie podczas wypełniania wniosku.
- Konkretne dane: Unikanie ogólników typu "projekt będzie ekologiczny". Należy operować wskaźnikami, normami i certyfikatami (np. BREEAM, LEED w budownictwie).
- Spójność z pozostałą dokumentacją: Informacje zawarte w raporcie DNSH muszą być identyczne z opisem w studium wykonalnościStudium wykonalności (ang. feasibility study) to szczegółowa analiza wykonalności projektu, kompleksowa analiza oceniająca zasadność, ryzyka i szanse realizacji projektu inwestycyjnego lub przedsięwzięcia gospodarczo‑technicznego, którą wykonujemy na wstępnym etapie planowania, przed podjęciem decyzji o jego realizacji. czy analizie finansowej.
- Konsultacja ekspercka: Ze względu na skomplikowany charakter regulacji, warto skorzystać z usługi przygotowania i konsultacji raportu DNSHRaport DNSH (od angielskiego "Do No Significant Harm" - "Nie czyń poważnych szkód") to dokument, który ma na celu ocenę, czy dany projekt, zwłaszcza ten finansowany ze środków unijnych, nie wyrządzi znaczącej szkody środowisku ani społeczeństwu. Jest to kluczowy element w procesie realizacji inwestycji, który ma zapewnić, że rozwój gospodarczy idzie w parze z ochroną środowiska i zrównoważonym rozwojem. przez specjalistów ds. ochrony środowiska.
Podsumowanie
Zasada DNSH (Do No Significant Harm) to klucz do funduszy europejskich w latach 2021-2027. Jej celem jest zapewnienie, że europejska gospodarka będzie rozwijać się w sposób zrównoważony, nie obciążając przyszłych pokoleń kosztami degradacji środowiska. Choć procedura ta wydaje się skomplikowana, poprawne przeprowadzenie analizy DNSH nie tylko otwiera drogę do dotacji, ale również buduje wizerunek przedsiębiorstwa jako odpowiedzialnego i nowoczesnego uczestnika rynku.