DYREKTYWA
RADY
79/409/EWG
z dnia 2 kwietnia 1979 roku
w
sprawie ochrony dzikich ptaków
(ze
zmianami)[1]
RADA
WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,
biorąc pod uwagę
Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, a szczególnie art.
235 tego Traktatu,
biorąc pod uwagę
projekt Komisji [2],
biorąc pod uwagę
opinię Parlamentu Europejskiego [3],
biorąc pod uwagę
opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [4],
zważywszy na deklarację
Rady z dnia 22 listopada 1973 roku na temat programu działania Wspólnot
Europejskich w dziedzinie ochrony środowiska[5] która
wzywa do podjęcia konkretnych działań zmierzających do ochrony ptaków,
uzupełnioną uchwałą Rady Wspólnot Europejskich i przedstawicieli rządów państw
członkowskich biorących udział w pracach Rady dnia 17 maja 1977 roku w sprawie
kontynuacji i wprowadzenia w życie polityki i działań Wspólnoty Europejskiej
w dziedzinie ochrony środowiska[6];
zważywszy, że liczba
wielu gatunków dzikich ptaków występujących w sposób naturalny na europejskim
terytorium państw członkowskich zmniejsza się, w niektórych przypadkach
bardzo gwałtownie; zważywszy, że to zmniejszanie się stanowi znaczne zagrożenie
dla ochrony środowiska przyrodniczego, szczególnie ze względu na powstałe w ten
sposób zagrożenie równowagi biologicznej;
zważywszy, że gatunki
dzikich ptaków występujące na europejskim terytorium państw członkowskich to
głównie gatunki wędrowne; zważywszy, że gatunki te stanowią wspólne dziedzictwo
oraz, że skuteczna ochrona ptaków jest na ogół
transgranicznym problemem w dziedzinie ochrony środowiska; pociągającym
za sobą konieczność wspólnej odpowiedzialności państw;
zważywszy, że warunki
życia ptaków w Grenlandii różnią się zasadniczo od warunków życia ptaków w
innych regionach europejskiego terytorium państw członkowskich z wielu
powodów, a zwłaszcza z powodu klimatu,
małego zagęszczenia populacji i wyjątkowej wielkości oraz położenia
geograficznego wyspy;
zważywszy wobec tego,
że dyrektywa niniejsza nie powinna stosować się do Grenlandii;
zważywszy, że ochrona
gatunków dzikich ptaków naturalnie występujących na europejskim terytorium
państw członkowskich jest niezbędna do osiągnięcia, w ramach działania
wspólnego rynku, celów Wspólnoty dotyczących poprawy warunków życia,
harmonijnego wzrostu gospodarczego oraz trwałego i zrównoważonego rozwoju
w całej Wspólnocie, ale konieczne szczególne uprawnienia do działania w tym
zakresie nie zostały przewidziane w Traktacie;
zważywszy, że przy
podejmowaniu działań mających na celu ochronę dzikich ptaków, należy uwzględnić
różne czynniki, które mogą wpływać na ich liczebność, to znaczy skutki
działalności człowieka, a zwłaszcza niszczenia i zanieczyszczania przez
człowieka siedlisk dzikich ptaków, chwytania ich i zabijania oraz handlu
wynikającego z tych działań; zważywszy, że surowość środków podejmowanych
w ramach polityki ochrony powinna być dostosowana do konkretnej sytuacji
różnych gatunków tych ptaków;
zważywszy, że ochrona
gatunków dzikich ptaków ma na celu
długofalową ochronę zasobów naturalnych i gospodarkę tymi zasobami,
stanowiącymi integralną część dziedzictwa narodów Europy; zważywszy, że wymaga
to kontrolowania stanu zasobów naturalnych i zarządzania ich wykorzystaniem
przez podejmowanie środków koniecznych do osiągania i utrzymywania naturalnej równowagi między liczebnościami
poszczególnych gatunków na tyle, na ile jest to rozsądne i możliwe;
zważywszy, że
zachowanie, utrzymanie lub odtworzenie dostatecznej różnorodności
i obszaru siedlisk ma zasadnicze znaczenie dla ochrony wszystkich gatunków
ptaków; zważywszy, że niektóre gatunki ptaków powinny być objęte szczególnymi
przedsięwzięciami ochronnymi, obejmującymi ich siedliska; w celu zapewnienia
przetrwania i rozrodu tych gatunków w ich obszarach występowania; zważywszy, że
działania takie muszą także obejmować wędrowne gatunki dzikich ptaków i być tak
skoordynowane, aby stanowiły spójną całość;
zważywszy, że w celu
zapobiegania temu, aby względy handlowe nie wywierały ewentualnego
niekorzystnego wpływu na poziom eksploatowania dzikich ptaków konieczne jest
wprowadzenie powszechnego zakazu obrotu tymi ptakami i ograniczenie
wszelkich derogacji od tego zakazu tylko do tych gatunków, których status
biologiczny na to zezwala i uwzględniając szczególne warunki panujące
w różnych regionach;
zważywszy, że ze
względu na bardzo dobry stan populacji niektórych gatunków, ich rozmieszczenie
geograficzne i tempo rozrodu we Wspólnocie jako całości można na nie polować,
co stanowi możliwe do przyjęcia wykorzystanie, pod warunkiem przestrzegania
pewnych określonych ograniczeń; takie polowania muszą zapewnić utrzymanie
populacji tych gatunków na zadawalającym poziomie;
zważywszy, że różne
sposoby, urządzenia lub metody chwytania lub polowania i zabijania dzikich
ptaków stosowane na dużą skalę lub niewybiórczo, wraz z zastosowaniem
pewnych środków transportu, muszą być zakazane z powodu szkodliwego
oddziaływania, które wywierają lub mogą wywierać na liczebność odnośnych
gatunków;
zważywszy, że ze
względu na znaczenie pewnych szczególnych sytuacji, należy przewidzieć
możliwość stosowania wyjątków od wprowadzanych ograniczeń i zakazów, na
pewnych warunkach i z zastrzeżeniem kontrolowania ich przestrzegania przez
Komisję;
zważywszy, że ochrona
ptaków, a szczególnie ptaków wędrownych w dalszym ciągu obejmuje zagadnienia,
które wymagają badań naukowych; zważywszy, że badania takie umożliwią także
ocenę efektywności podjętych działań ochronnych;
zważywszy, że należy
zadbać, w konsultacji z Komisją, aby wprowadzenie jakichkolwiek gatunków
dzikich ptaków, które nie występują naturalnie na europejskim terytorium państw
członkowskich nie wyrządziło szkody miejscowej florze i faunie;
zważywszy, że Komisja
co trzy lata będzie przygotowywała i przekazywała państwom członkowskim
zbiorczy raport, opracowany na podstawie informacji przedkładanych przez
państwa członkowskie na temat stosowania przepisów krajowych wprowadzonych
zgodnie z niniejszą dyrektywą;
zważywszy, że konieczne
jest szybkie korygowanie niektórych załączników ze względu na postęp techniczny
i naukowy; zważywszy, że aby przyspieszyć wdrażanie działań koniecznych do tego
celu, należy przewidzieć procedurę ustalającą ścisłą współpracę między państwami
członkowskimi a Komisją w ramach komitetu ds. dostosowania do postępu
technicznego i naukowego,
PRZYJĘŁA
NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:
Artykuł 1
1. Niniejsza dyrektywa dotyczy ochrony
wszystkich gatunków ptaków naturalnie występujących w stanie dzikim na
europejskim terytorium państw członkowskich, do których stosuje się Traktat.
Dyrektywą objęto ochronę, gospodarowanie i regulowanie liczebności tych
gatunków i podano w niej zasady dopuszczalnego ich wykorzystania.
2. Postanowienia dyrektywy stosują się
do ptaków, ich jaj, gniazd i siedlisk.
3. Niniejsza dyrektywa nie odnosi się do
Grenlandii.
Artykuł 2
Państwa
członkowskie podejmą wymagane działania w celu utrzymania populacji gatunków, o
których mowa w art. 1, na poziomie, odpowiadającym przede wszystkim wymaganiom
ekologicznym, naukowym i kulturowym, uwzględniając przy tym wymagania
ekonomiczne i rekreacyjne, lub dostosowanie populacji tych gatunków do tego
poziomu.
Artykuł 3
1. W świetle wymagań, o których mowa w
art. 2, państwa członkowskie podejmą niezbędne działania w celu zachowania,
utrzymania lub odtworzenia dostatecznego zróżnicowania i obszaru siedlisk dla
gatunków ptaków, o których mowa w art. 1[7]
2. Zachowanie, utrzymanie i odtworzenie
biotopów i siedlisk będzie obejmowało przede wszystkim następujące działania:
(a) tworzenie obszarów chronionych;
(b) utrzymywanie i zagospodarowywanie zgodnie z
wymaganiami ekologicznymi siedlisk w strefach chronionych i poza nimi;
(c) odtwarzanie zniszczonych biotopów;
(d) tworzenie biotopów.
Artykuł 4
1. Gatunki wspomniane w załączniku I
będą objęte szczególnymi środkami ochronnymi, obejmującymi także ich siedliska,
mającymi na celu zapewnienie przetrwania i rozrodu tych gatunków w ich
obszarach występowania.
W
związku z tym, zostaną uwzględnione:
(a) gatunki zagrożone wyginięciem;
(b) gatunki podatne na szczególne zmiany w swoich
siedliskach;
(c) gatunki uznane za rzadkie ze względu na
niewielkie populacje lub ograniczone lokalne rozmieszczenie;
(d) inne gatunki wymagające specjalnej uwagi
ze względu na szczególny charakter ich siedlisk.
Tendencje
i zmienność poziomów populacji będą uwzględnione jako tło tej oceny.
Państwa
członkowskie wskażą w szczególności najbardziej odpowiednie terytoria, które ze
względu na liczebność i wielkość populacji występujących gatunków uznają jako
obszary szczególnie chronione [8] w celu
zachowania tych gatunków, uwzględniając wymagania ochrony w geograficznych
obszarach mórz i lądów, tam gdzie niniejsza dyrektywa ma zastosowanie
2. Państwa członkowskie podejmą podobne
działania w odniesieniu do regularnie występujących gatunków wędrownych ptaków,
które nie są wymienione w załączniku I, mając na względzie potrzebę ich ochrony
w geograficznych obszarach mórz i lądów tam, gdzie niniejsza dyrektywa ma
zastosowanie w odniesieniu do obszarów lęgu, pierzenia i zimowania
tych gatunków ptaków oraz miejsca zatrzymywania się ich wzdłuż tras wędrówek. W
tym celu państwa członkowskie zwrócą szczególną uwagę na ochronę obszarów
podmokłych, a zwłaszcza obszarów
tego typu o znaczeniu międzynarodowym.
3. Państwa członkowskie prześlą Komisji
wszelkie odnośne informacje, aby mogła ona podjąć odpowiednie działania mające
na celu koordynację konieczną do zapewnienia, że obszary chronione wymienione w
ust. 1 i 2 stanowią spójną całość, która spełnia wymagania ochrony wymienionych
gatunków w geograficznych obszarach mórz i lądów, tam gdzie niniejsza dyrektywa
ma zastosowanie
4. W odniesieniu do obszarów chronionych,
o których mowa w ust. 1 i 2, państwa członkowskie podejmą odpowiednie działania
w celu uniknięcia zanieczyszczenia lub pogarszania się stanu siedlisk lub
jakichkolwiek zaburzeń w ich środowisku, wpływających na ptaki, w
zakresie, w jakim będzie to miało znaczenie ze względu na cele niniejszego
artykułu. Państwa członkowskie będą także starały się unikać zanieczyszczania
lub pogarszania stanu siedlisk położonych poza tymi obszarami chronionymi.
Artykuł 5
Państwa
członkowskie podejmą bez uszczerbku dla art. 7 i 9, niezbędne działania w celu
stworzenia ogólnego systemu ochrony wszystkich gatunków ptaków, o których
mowa w art. 1, zabraniając w szczególności:
(a) umyślnego zabijania lub chwytania tych ptaków
jakąkolwiek metodą;
(b) umyślnego niszczenia lub uszkadzania ich
gniazd i jaj lub usuwania tych gniazd;
(c) zbierania jaj tych ptaków w naturalnych
siedliskach oraz zatrzymywania jaj, nawet jeśli jaja te są puste;
(d) umyślnego płoszenia tych ptaków, zwłaszcza w
okresie lęgowym i wyprowadzania młodych, w takim zakresie, w jakim
płoszenie to miałoby znaczenie ze względu na cele niniejszej dyrektywy;
(e) przetrzymywania ptaków z gatunków, na które
polowanie lub których chwytanie jest zabronione.
Artykuł 6
1. Bez uszczerbku dla postanowień ust. 2 i
3, państwa członkowskie zabronią w odniesieniu do wszystkich gatunków
ptaków, o których mowa w art. 1, sprzedaży, transportu w celu sprzedaży,
przetrzymywania w celu sprzedaży i oferowania na sprzedaż żywych lub
martwych ptaków i jakichkolwiek łatwo rozpoznawalnych ich części lub produktów
pochodzących z tych ptaków.
2. Działania, o których mowa w ust. 1,
nie będą zabronione w odniesieniu do gatunków, wymienionych w załączniku III/1,
pod warunkiem, że ptaki zostały zabite lub schwytane zgodnie z prawem lub
zostały uzyskane w inny zgodny z prawem sposób.
3. Państwa członkowskie mogą w
odniesieniu do gatunków wymienionych w załączniku III/2 zezwolić na swoim
terytorium na działania, o których mowa w ust. 1, przewidując pewne
ograniczenia, pod warunkiem, że ptaki zostały zabite lub schwytane zgodnie z
prawem lub uzyskane w inny zgodny z prawem sposób.
Państwa
członkowskie chcące wydać takie zezwolenie
skonsultują się przede wszystkim z Komisją, w celu zbadania wspólnie z
nią czy obrót okazami tych gatunków spowoduje lub czy można się spodziewać w
sposób uzasadniony, że spowoduje zagrożenie dla liczebności populacji, oraz
rozmieszczenia geograficznego lub tempa rozrodu gatunków w całej
Wspólnocie. Gdyby takie badanie dowiodło, że planowane zezwolenie spowoduje, wg opinii Komisji, zagrożenie lub
możliwość zagrożenia któregokolwiek ze wspomnianych gatunków, Komisja przekaże
zainteresowanemu państwu członkowskiemu umotywowane zalecenie zawierające jej
sprzeciw, jeżeli chodzi o obrót danym gatunkiem. Gdyby Komisja uznała, że takie
ryzyko nie występuje, poinformuje o tym odpowiednio zainteresowane państwo
członkowskie.
Zalecenie
Komisji zostanie opublikowane w Dzienniku
Urzędowym Wspólnot Europejskich.
Państwo
członkowskie wydające zezwolenie na mocy niniejszego artykułu będzie sprawdzało
w regularnych odstępach czasu, czy warunki, na których oparto to zezwolenie są
nadal spełniane.
4. Komisja przeprowadzi badania statusu
biologicznego gatunków wymienionych w załączniku III/3 i wpływu obrotu
rynkowego na ten status.
Przedłoży
ona najpóźniej cztery miesiące przed terminem, o którym mowa w art. 18
ust. 1 niniejszej dyrektywy, raport oraz swoje propozycje komitetowi, o którym
mowa w art. 16, w celu podjęcia przez niego decyzji na temat umieszczenia tych
gatunków w załączniku III/2.
W
oczekiwaniu na tę decyzję państwa członkowskie mogą stosować istniejące
przepisy krajowe w odniesieniu do tych gatunków, bez uszczerbku dla ust. 3
niniejszego artykułu.
Artykuł 7
1. Ze względu na liczebność populacji,
geograficzne rozmieszczenie i tempo rozrodu gatunków wymienionych w
załączniku II w całej Wspólnocie, na gatunki te można polować na mocy prawa
krajowego. Państwa członkowskie zapewnią, że polowanie na wymienione gatunki
nie będzie niweczyło wysiłków podejmowanych na rzecz ochrony tych gatunków w
obszarze ich występowania.
2. Na gatunki, o których mowa w załączniku
II/1 można polować na geograficznych obszarach mórz i lądów, tam gdzie ma
zastosowanie niniejsza dyrektywa.
3. Na ptaki gatunków, o których mowa w
załączniku II/2, można polować tylko w państwach członkowskich, w których
występowanie tych ptaków stwierdzono.
4. Państwa członkowskie zapewnią, że
polowania, łącznie z sokolnictwem, jeśli są uprawiane, będą realizowane w
praktyce zgodnie z obowiązującymi zaleceniami na szczeblu krajowym i będą zgodne z zasadami rozsądnego wykorzystywania
i ekologicznie zrównoważonej regulacji liczebności populacji odnośnych gatunków
ptaków oraz że praktyka ta jest zgodna, w odniesieniu do populacji tych
gatunków, zwłaszcza gatunków wędrownych, z postanowieniami art. 2. Państwa
członkowskie dopilnują w szczególności, aby nie polowano na gatunki, do których
mają zastosowanie przepisy łowieckie, w okresie wyprowadzania młodych ani w
okresie różnych faz rozrodu. Odnośnie gatunków wędrownych, dopilnują one w
szczególności, aby nie polowano na ptaki tych gatunków, do których mają
zastosowanie przepisy łowieckie, w okresie rozrodu lub w okresie ich powrotu na
tereny odchowywania młodych. Państwa członkowskie prześlą Komisji wszelkie
odnośne informacje na temat praktycznego stosowania ich krajowych przepisów
łowieckich.
Artykuł 8
1. W odniesieniu do polowania, chwytania
lub zabijania ptaków na mocy ustaleń niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie
zabronią stosowania wszelkich urządzeń, sposobów lub metod stosowanych do
chwytania lub zabijania ptaków na dużą skalę bądź niewybiórczo, lub
powodujących lokalne zanikanie gatunków, przede wszystkim tych, które są
wymienione z załączniku IV pkt (a).
2. Ponadto, państwa członkowskie
zabronią polowania ze środków transportu i na warunkach wspomnianych w
załączniku IV(b), z zachowaniem podanych tam zastrzeżeń.
Artykuł 9
1. Państwa członkowskie mogą stosować
derogacje od postanowień art. 5, 6, 7 i
8, jeżeli nie ma innego zadawalającego rozwiązania. Derogacje te mogą być
stosowane z następujących powodów:
- w interesie zdrowia i bezpieczeństwa
publicznego,
- w interesie bezpieczeństwa ruchu powietrznego,
- w celu zapobieżenia poważnym szkodom w plonach,
wśród zwierząt hodowlanych, w lasach, hodowli ryb i wodach,
- w celu ochrony flory i fauny,
- ze względu na potrzeby prac badawczych i
nauczanie, oraz konieczne do tego ponowne zasiedlanie, reintrodukcję
i rozmnażanie,
- w celu zezwolenia, na warunkach ścisłego
nadzoru i na zasadzie wybiórczej, chwytania, przetrzymywania lub innego
rozważnego wykorzystania niektórych ptaków w niewielkich ilościach.
2. Wprowadzając derogację należy
określić:
- gatunki, których derogacja dotyczy,
- dopuszczone środki, sposoby lub metody
chwytania lub zabijania,
- zagrożenia oraz okoliczności, czas i miejsce, w
których te derogacje mogą być stosowane,
- organ władzy posiadający uprawnienia do
stwierdzania, czy zostały spełnione wymagane warunki i do zdecydowania, jakie
środki, sposoby lub metody mogą być wykorzystane, w jakich granicach
i przez kogo,
- podjęte działania kontrolne.
3. Każdego roku państwa członkowskie
prześlą Komisji raport na temat wprowadzania w życie niniejszego artykułu.
4. Na podstawie informacji dostępnych
Komisji, a w szczególności informacji przekazanych jej zgodnie z ust. 3,
Komisja w każdym czasie zapewni, że konsekwencje tych derogacji nie będą
niezgodne z zamierzeniami niniejszej dyrektywy. Podejmie ona w tym celu
odpowiednie kroki.
Artykuł 10
1. Państwa członkowskie będą zachęcały
do badań i wszelkich prac wymaganych jako podstawa do ochrony, gospodarki i
wykorzystania populacji wszystkich gatunków ptaków, o których mowa w art. 1.
2. Szczególną uwagę należy zwrócić na
badania i prace na tematy wymienione w załączniku V. Państwa członkowskie
prześlą Komisji wszelkie informacje konieczne do umożliwienia podjęcia
odpowiednich działań mających na celu koordynację badań i prac, o których mowa
w niniejszym artykule.
Artykuł 11
Państwa
członkowskie dopilnują, aby żadne wprowadzenie ptaka gatunku, który nie
występuje w sposób naturalny w stanie dzikim na europejskim terytorium państw
członkowskich, nie przynosiło uszczerbku lokalnej florze i faunie. W związku z
tym skonsultują się one z Komisją.
Artykuł 12
1. Państwa członkowskie będą przekazywały
Komisji co trzy lata, począwszy od daty wygaśnięcia terminu, o którym mowa w
art. 18 ust. 1, raport na temat wprowadzania w życie krajowych postanowień
podjętych na mocy tego artykułu.
2. Co trzy lata Komisja będzie
przygotowywała zbiorczy raport na podstawie informacji, o których mowa w ust.
1. Ta część projektu raportu, która obejmuje informacje dostarczone przez
państwo członkowskie, zostanie przekazana organom władzy danego państwa członkowskiego
do weryfikacji. Wersja końcowa raportu zostanie przekazana państwom
członkowskim.
Artykuł 13
Zastosowanie
działań podjętych zgodnie z niniejszą dyrektywą nie może prowadzić do
pogorszenia obecnej sytuacji w odniesieniu do ochrony gatunków ptaków,
o których mowa w załączniku 1.
Artykuł 14
Państwa
członkowskie mogą wprowadzić ostrzejsze działania ochronne niż te, które
przewidziano w niniejszej dyrektywie.
Artykuł 15
Zmiany,
które są konieczne do dostosowania załączników I-IV do postanowień niniejszej
dyrektywy do postępu technicznego i naukowego oraz zmiany, o których mowa w
drugim akapicie art. 6 ust. 4 zostaną przyjęte zgodnie z procedurą podaną w
art. 17.
Artykuł 16
1. W celu wprowadzenia zmian, o których
mowa w art. 15 niniejszej dyrektywy, niniejszym zostaje utworzony komitet ds.
dostosowania do postępu technicznego i naukowego (w dalszym ciągu zwany
komitetem), składający się z przedstawicieli państw członkowskich i
któremu przewodniczy przedstawiciel Komisji.
2. Komitet przedstawi swój regulamin.
Artykuł 17
1. W przypadkach, w których ma być przestrzegana
procedura podana w niniejszym artykule, sprawy będą kierowane do komitetu
przez jego przewodniczącego z własnej inicjatywy lub na wniosek przedstawiciela
państwa członkowskiego.
2. Przedstawiciel Komisji przedłoży
komitetowi propozycje zmian, które mają być wprowadzone. Komitet przedstawi
swoją opinię na temat propozycji w terminie wyznaczonym przez przewodniczącego,
z uwzględnieniem pilności sprawy. Komitet będzie działał większością 54 głosów,
przy czym głosy państw członkowskich będą ważone zgodnie z postanowieniami art.
148 ust. 2 Traktatu. Przewodniczący nie głosuje.
3 (a) Komisja
zaakceptuje przewidziane zmiany jeżeli są one zgodne z opinią komitetu.
(b) Jeżeli przewidziane zmiany nie są zgodne z
opinią komitetu lub jeśli nie przedstawiono żadnej opinii, Komisja niezwłocznie
przedłoży Radzie propozycję dotyczącą zmian, które mają być zaakceptowane. Rada
podejmie decyzję działając większością kwalifikowaną.
(c) Jeżeli w ciągu trzech miesięcy od przedłożenia
jej propozycji Rada nie podejmie decyzji, proponowane zmiany zostaną przyjęte
przez Komisję.
Artykuł 18
1. Państwa członkowskie wprowadzą w
życie ustawy i inne akty normatywne oraz decyzje administracyjne konieczne do
spełnienia wymogów niniejszej dyrektywy w ciągu dwóch lat od jej notyfikowania[9].
Państwa członkowskie niezwłocznie poinformują Komisję o podjętych działaniach.
2. Państwa członkowskie przedstawią
Komisji teksty głównych postanowień prawa krajowego, które przyjmą w dziedzinie
objętej niniejszą dyrektywą.
Artykuł 19
Niniejsza
dyrektywa jest adresowana do państw członkowskich.
Sporządzono
w Luksemburgu, dnia 2 kwietnia 1979 roku.
W imieniu Rady
Przewodniczący
J. FRANÇOIS-PONCET